بیمه مهندسی مجموعه‌ای از بیمه‌نامه‌ها برای پوشش خطرات فیزیکی و در برخی طرح‌ها مسئولیت‌های مرتبط با پروژه‌های عمرانی، نصب، ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی است. انتخاب بیمه‌نامه به مرحله پروژه، نوع دارایی، مدت عملیات و مسئولیت‌های قراردادی بستگی دارد.
بیمه تمام خطر پیمانکاران (CAR)
بیمه تمام خطر پیمانکاران معمولاً برای پروژه‌های ساختمانی و عمرانی در دوره اجرای عملیات استفاده می‌شود. موضوع بیمه می‌تواند کارهای اجرایی، مصالح، تجهیزات کارگاهی و در صورت توافق، مسئولیت در قبال اشخاص ثالث باشد. شروع و پایان پوشش، دوره آزمایش، دوره نگهداری و محدوده کارگاه باید در بیمه‌نامه تعیین شوند.
بیمه تمام خطر نصب (EAR)
این بیمه برای عملیات نصب، مونتاژ و راه‌اندازی ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی طراحی شده است. مرحله حمل داخلی، تخلیه، نصب، آزمایش و تحویل می‌تواند بسته به قرارداد و کلوزها در محدوده پوشش قرار گیرد. پوشش دوران آزمایش و راه‌اندازی را نباید بدون تصریح در قرارداد مفروض دانست.
سایر انواع بیمه مهندسی
- بیمه ماشین‌آلات و تجهیزات پیمانکاری: برای ماشین‌آلات مورد استفاده در عملیات پروژه، طبق شرایط بیمه‌نامه؛
- بیمه شکست ماشین‌آلات: برای خسارت ناگهانی و پیش‌بینی‌نشده به ماشین‌آلات بیمه‌شده، با رعایت استثنائات؛
- بیمه تجهیزات الکترونیک: برای تجهیزات الکترونیکی و سامانه‌های مشخص‌شده؛
- بیمه سازه‌های تکمیل‌شده: برای برخی سازه‌ها پس از تکمیل، بر اساس محصول و شرایط مربوط؛
- بیمه فساد کالا در سردخانه: برای کالاهای مشخص در شرایط نگهداری تعریف‌شده.
چه اطلاعاتی برای صدور بیمه مهندسی لازم است؟
شرح پروژه و عملیات، محل کارگاه، برنامه زمان‌بندی، مبلغ قرارداد، ارزش مصالح و تجهیزات، مشخصات پیمانکاران، سوابق خسارت و گزارش‌های فنی از اطلاعات پایه هستند. در بیمه ماشین‌آلات نیز فهرست تجهیزات، مشخصات فنی، سال ساخت و ارزش هر دستگاه اهمیت دارد.
کلوزها و استثنائات
بیمه‌های مهندسی بر اساس کلوزها و شرایط خصوصی تنظیم می‌شوند. مواردی مانند زلزله، سیل، برداشت ضایعات، هزینه اضافه حمل، دوره نگهداری و مسئولیت اشخاص ثالث ممکن است تابع شروط جداگانه باشند. جنگ، عیب طراحی یا مواد، استهلاک و خسارت‌های تدریجی نیز می‌توانند در زمره استثنائات یا محدودیت‌ها قرار گیرند؛ متن هر قرارداد و کلوزهای الحاقی باید جداگانه بررسی شود.
تفاوت CAR و EAR چیست؟
CAR عموماً بر عملیات ساختمانی و عمرانی تمرکز دارد، درحالی‌که EAR برای نصب و مونتاژ تجهیزات و ماشین‌آلات مناسب‌تر است. در پروژه‌های ترکیبی ممکن است نیاز به بررسی هم‌زمان چند نوع پوشش باشد. انتخاب صرفاً بر اساس نام پروژه کافی نیست؛ شرح عملیات واقعی ملاک است.
پرسش‌های متداول
آیا بیمه تمام خطر پیمانکاران همه خسارت‌ها را پوشش می‌دهد؟
خیر. «تمام خطر» در چارچوب خطرات تعریف‌شده و با رعایت استثنائات و شروط بیمه‌نامه معنا دارد.
آیا خسارت دوره آزمایش تجهیزات پوشش دارد؟
باید شرایط دوره آزمایش و راه‌اندازی و مدت آن در بیمه‌نامه تصریح شده باشد.
آیا مسئولیت در برابر اشخاص ثالث هم قابل بیمه است؟
در برخی بیمه‌نامه‌های مهندسی امکان آن وجود دارد، اما حدود تعهد و شرایط باید در قرارداد درج شود.
مشاوره بیمه مهندسی ایران
برای انتخاب بیمه‌نامه مناسب، شرح عملیات، ارزش پروژه، زمان‌بندی، محل اجرا و فهرست تجهیزات را ارائه کنید تا نوع پوشش و کلوزهای لازم بررسی شوند.